سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

182

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

( 1 ) « اى مردم ! آيا مىدانيد كه مثل من و شما و مثل عثمان ، مثل چيست ؟ مثل سه گاو نر است كه در نيزارى بودند ، يكى سفيد ، يكى سياه و يكى قرمز و شيرى نيز با آنها بود . امّا شير به خاطر اتّحاد و اتّفاق آنها نمىتوانست آنها را بخورد ، پس روزى شير به گاوهاى سياه و قرمز گفت : كسى مردم را از جاى ما مطلع نمىكند مگر همين گاو سفيد چون او به خاطر سفيديش مورد توجه همگان است ، اگر شما اجازه دهيد من او را مىخورم و اين نيزار بدون مزاحم براى ما مىماند و راحت زندگى مىكنيم . آن دو گاو گفتند : بخور و او گاو سفيد را خورد . بعد از مدتى به گاو قرمز گفت : هيچ كس مردم را از جاى ما مطّلع نمىكند مگر همين گاو سياه به خاطر رنگ سياهش چون رنگ من و تو نه مخالف هم است و نه مشابه ، اگر تو اجازه دهى من او را مىخورم و اين نيزار براى من و تو مىماند . گفت : بخور او را هم خورد آنگاه مدتى ايستاد به گاو قرمز گفت : من مىخواهم تو را بخورم ، گاو گفت : اجازه بده تا سه فرياد بزنم ، شير گفت : فرياد بزن ! گاو سه مرتبه فرياد زد : بدانيد ! روزى كه گاو سفيد را خوردند من خورده شدم ، آنگاه على ( ع ) سه مرتبه فرمود : هان روزى كه عثمان را كشتند من تضعيف شدم » « 1 » . ( 2 ) بخشى از سخنان آن حضرت در مواعظ و دقايق ابو نعيم اصفهانى در كتاب « حليه » نقل كرده « 2 » و اسناد وى به اين شرح گذشت : عمر بن محمد به نقل از حسين بن محمد بن عفير از حسن بن على و او از خلف بن تميم از قول عمر بن رحال از علاء بن مسيّب و او از عبد خير نقل كرده ، مىگويد : على ( ع ) به من فرمود : « نيكى آن نيست كه مال و فرزندت زياد باشد بلكه نيكى آن است كه عملت زياد و حلمت افزون باشد ، پس خيرى در دنيا نيست مگر براى دو نفر : يكى آن گنهكارى كه گناهش را با توبه جبران مىكند و ديگر آن كه در كارهاى نيك مىشتابد و هيچ عملى باتقوا كم نيست ،

--> ( 1 ) اين خطبه نه تنها در نهج البلاغه نيامده بلكه بنده در ديگر منابع شيعى نيز نديده‌ام - م . ( 2 ) شريف مرتضى مىگويد : از خطبه‌هاى امير المؤمنين 400 خطبه و بخشهايى از سخنان آن حضرت در مواعظ و وقايع به ما رسيده است .